واکاوی تكنیك‌های رسانه برای تنزل سطح الگوی زنان

نماینده مجلس شورای اسلامی عنوان كرد: برخی از بنیادهای برانداز در رسانه‌های خود به‌صورت حساب‌شده و دقیق سطح الگوی زنانه را به پایین‌ترین سطح تنزل می‌دهند.

به گزارش مجله خبری تپور؛ برنامه «ساعت بیست و چهار و یك دقیقه» باهدف معرفی و آگاهی‌بخشی علوم‌شناختی در قالب نبردها، دیپلماسی و نهایتاً جنگ‌های شناختی هم در قالب‌های صلح مبتنی بر علوم‌شناختی و هم در قالب فضای عمومی عملكرد در چارچوب علوم‌شناختی در بستر رسانه به روی آنتن رادیو گفت‌وگو رفته است. این میزگرد، با استفاده از تكنیك‌های علوم‌شناختی به گفتمان‌سازی بر مبنای تكنیك‌های رسانه‌ای در حوزه شناختی می‌پردازد.

در قسمت هشتم از فصل پنجم برنامه «ساعت بیست و چهار و یك دقیقه»، دكتر معصومه نصیری به‌عنوان كارشناس مجری با دكتر علیرضا داودی، كارشناس رسانه و علوم‌شناختی و دكتر زهرا شیخی نماینده مردم اصفهان در مجلس شورای اسلامی به بررسی قدرت شناختی، زنان و قدرت نقشه‌سازی و نقش‌آفرینی‌ها پرداختند.

نصیری، كارشناس مجری: نقشه‌سازی ناظر بر چه رفتار و رویدادی است و محل پیوند آن با بحث شناختی كجاست؟

داودی: برخی از نقش‌ها ذاتی هستند یعنی هر دختری كه متولد می‌شود از آن برخوردار است اما بعضی از نقش‌ها در مسیر زندگی به شخص اضافه می‌شود كه بخشی از آنها اكتسابی است یعنی خود شخص می‌پذیرد و قسمتی از آنها غیراكتسابی و تحمیلی است.

قاعدتاً نقش دختر بودن ذاتی است. پس از مدتی نقش‌هایی مانند خاله و عمه به او تحمیل می‌شود، یعنی فرد دیگری نقشی را تعریف كرده و به‌صورت اجتماعی به او نسبت‌داده‌شده است. موضوع برنامه در ارتباط با نقش‌های اكتسابی است. در واقع ما به این موضوع می‌پردازیم كه یك زن در نقش‌پردازی نسبت به توانمندی‌های خود در قبال جامعه‌ای كه در آن زندگی می‌كند چه مسیری را انتخاب می‌كند. رابطه میان او و این كسب كردن یك مفهوم كلیدی به‌عنوان مسئولیت است یعنی این نقش بر دوش یك زن گذاشته نمی‌شود بلكه مفهومی است كه زن در مسیر اكتساب به آن خواهد رسید. میزان مسئولیت او در قبال جامعه، خودش، دیگر نقش‌هایش، آینده‌ام، تاریخ، گذشته، حال تعریف می‌شود. پس زمانی كه از نقش سخن می‌گوییم منظور میزان درك، فهم و شناخت صحیح، دقیق و كارآمد از این نسبت میان زن و همه این اقمار است. زنی دارای قدرت‌ شناختی است كه تركیبی از دانش، منش، روش و بینش نسبت به صیانت از این مسئولیت اكتسابی را دارد.

نصیری، كارشناس مجری: و این حوزه صیانتی به خود فرد برمی‌گردد، سیستم و جامعه نسبت به این صیانت ممكن است كه در تعارض باشد یا تكمیل‌كننده باشد؟

داودی: در طول تاریخ نه در جامعه نبوی و نه در مدینه فاضله، نمی‌توانیم ادعا كنیم سیستم توانایی كامل در صیانت از این اكتساب را دارد. درواقع می‌توان گفت پنجاه‌درصد از این صیانت به سیستم، شروط و فهم كامل از این نقش مربوط است و پنجاه‌درصد به خود زن برمی‌گردد كه چگونه صیانت را ترجمه كند. پس باید ببینیم كه آیا آن زن می‌خواهد از گزاره‌های صیانتی در قبال مسئولیت خود استفاده كند یا خیر. در دنیای امروز هیچ زنی را سراغ نداریم كه فرق بین خوب و بد را تشخیص ندهد اما اینكه از این تشخیص خود استفاده می‌كند یا خیر، به دلایل زیادی وابسته است.

نصیری، كارشناس مجری: چرا گزاره صیانت در حوزه مبتنی بر مسئولیت یا ناظر بر آن در طبقه زنان دچار چالش است؟

شیخی: به نظر من تربیت دینی در تعیین پاسخ‌ها و كنش‌گری‌های ما و برونداد رفتارهایی كه در اجتماع و حتی در خانه داریم بسیار تأثیرگذار است. هرچند ممكن است گوشه‌ای از مشكلات به حوزه‌های دیگر مرتبط باشد اما اصل ماجرا به ضعف تربیت دینی ما بازمی‌گردد.

اگر افراد دچار ضعف هویت دینی شوند، قطعاً غیرت دینی آنها دچار مخاطره می‌شود و در رفتار آنها تأثیرگذار است. در ادامه در تصمیم‌گیری و نوع نگاه به جامعه و انتخاب‌ها اثر می‌گذارد. باور دارم كه اگر غیرت دینی حفظ شود، در كنار آن متوجه مقوله صیانت باشیم، خود را در دایره الهی تصور كنیم و بدانیم كه خداوند در تمام لحظات و در همه‌جا حاضروناظر است، دیگر تفاوتی ندارد دستگاه یا فردی بر ما نظارت می‌‌كند یا نه یا اگر كار خاصی انجام دهیم چگونه ما را قضاوت می‌كنند. در این حالت ناظری داریم كه بسیار قوی‌تر و بالاتر از همه دستگاه‌های نظارتی عالم تعریف می‌شود، خیلی خوب محافظت و مراقبت می‌كند، ستارالعیوب است و بسیار حسابرس است. این تربیت دینی اكنون به نشانه دشمنی تعبیر می‌شود یعنی همان‌هایی كه برای ما برنامه‌ریزی می‌كنند، به‌صورت نامحسوس و با اثرگذاری خوب در داخل كشور، افراد خودشان را انتخاب كرده‌اند و به‌گونه‌ای از ضعف‌ و قوت‌ زنانه استفاده می‌كنند كه تعاریف‌، معیارها و سنجش‌ها را تغییر بدهند تا به‌تبع آن تغییرات اجتماعی اتفاق بیفتد.

آن چه كه اهمیت دارد، این است كه دختران و زنان ما كه مسلمان شیعه هستند، هویت زنانه خودشان را حفظ كنند، در كنار آن برای هویت دینی خود ارزش قائل باشند و از آن مراقبت كنند چون این هویت به آنها قدرت بزرگی می‌دهد. قدرتی كه منجر به تغییرات خوب اجتماعی می‌گردد و در مقابل اگر از آن صیانت نشود، منجر به تغییرات اجتماعی خاطره‌انگیز می‌شود.

زمانی در جامعه ما فرزند شهید بودن ارزش بود یعنی با این كه فرزندان شهدا نداشتن پدر؛ این تجربه سخت را از سر می‌گذراندند، به آن افتخار می‌كردند. اما اكنون این احساس سربلندی و افتخار برای دختران و پسران شهید ما وجود ندارد چون یك فرایند تغییر ذائقه با برنامه‌ریزی بسیار آرام و دقیق ‌اتفاق افتاد. اكنون به مرحله‌ای رسیده‌ایم كه آن دانشجوی پزشكی‌ كه فرزند شهید است، به‌خاطر نگرانی از قضاوت شدن درباره این كه با سهمیه وارد دانشگاه شده است، چادرش را برمی‌دارد. البته برداشتن چادر محل بحث ما نیست اما آنچه كه برای من به‌عنوان یك هویت دینی، ارزش محسوب می‌شود برای او ارزش نیست.

 

نصیری، كارشناس مجری: خانم شیخی، شما در مؤلفه‌ها و عرصه‌های مختلف اجتماعی فعالیت داشته‌اید. متأسفانه امروز زن پرورش‌یافته در الگوی تربیت دینی، به‌عنوان زن ناكارآمد به جامعه معرفی می‌شود. یعنی در این اندیشه یك زن با داشتن مؤلفه‌های اصیل تربیتی دینی ایرانی اسلامی نمی‌تواند نقش‌آفرین باشد. از نظر شما این نگاه و رویكرد از كجا نشئت می‌گیرد؟

شیخی: اگر زنِ ایرانی مسلمان شیعه، حضرت زهرا (س) و زینب (س) را دقیق و درست شناخته باشد، می‌پذیرد كه برای رسیدن به نقطه زن تراز انقلاب اسلامی باید راه دشواری را پیش بگیرد و از خیلی از منیت‌ها، تفریحات و جذابیت‌ها بگذرد. چرا زنی كه به‌عنوان حضرت زهرا (س) و زینب كبری (س) به ما معرفی كردند، زنی است كه پوشیه می‌زند و مردها او را نمی‌دیدند، درحالی‌كه حضرت زهرا (س) بزرگ‌ترین رسانه تاریخ اسلام است. در شرایطی كه اگر قیام عاشورا را تشریح كنیم در می‌یابیم كه اگر اثر و ارزش كار هفتاد و دو تن یاران امام حسین (ع) را در یك كفه قرار دهیم، حضرت زینب (س) به‌تنهایی در كفه دیگر ترازو قرار می‌گیرد. ما در این باره تنها به این گفته كه حضرت زینب نبود كربلا در كربلا مانده بود قناعت كردیم، درحالی‌كه این جمله مفهوم عمیقی دارد.

از نگاه منِ پزشك كاملاً طبیعی است فردی كه دچار مصیبت می‌شود، یك دوران سوگ طی كند. حال شما تصور كنید كه این پروسه در روز عاشورا در بازه زمانی شش ساعت اتفاق می‌افتد و عزیزترین افراد حضرت زینب (س) با تلخ‌ترین صحنه‌ها به شهادت می‌رسند و ایشان می‌گوید من جزء زیبایی چیز دیگری ندیدم. پس از آن ایشان در كاخ یزید رسانه اصلی عاشورا می‌شود، تمام هویت، منیت‌ها، نفاق و كفری كه دشمنان داشتند را فاش می‌كند اما چون این مسائل به‌درستی تبیین نشده است، به‌درستی به ما نمی‌رسد. ازاین‌رو انتظار ما این است كه ساحت مقدس خانواده دقیقاً با همان قیام عاشورا تبیین شود برای زن جمهوری اسلامی، صرفاً به چند روز عزاداری و گریه‌های سطحی بسنده نكنیم.

بانوان باید نسبت به این كه چرا حضرت زینب كبری (س) پس از عاشورا تبعید می‌شوند، نگاه و فهم دقیق داشته باشند. باید بدانیم ایشان به دلیل داشتن صدای رسا و هراسی كه در دل دشمن ایجاد كردند و به این دلیل كه چهره واقعی نفاق و كفر را به همه نشان دادند اسیر شدند. باید هوشیار باشیم چون برخی از بنیادهای برانداز به‌صورت حساب‌شده و دقیق سطح الگوی زنانه را به پایین‌ترین سطح تنزل می‌دهند. به‌عنوان‌مثال در سریال‌های شبكه‌های ماهواره‌ای فارسی‌زبان، سطح نقش مادری كه بسیار زیبا و مهم است به یك زن مستقل كه می‌تواند شغل داشته باشد، مخارج خود را تأمین كند، سپس در اجتماع ظهور و بروز داشته باشد و تمام دغدغه او این است كه چه بپوشم كه جذاب‌تر به نظر برسم، تنزل یافته است. دلیل این وضعیت این است كه فهم دقیق و شعور بانوان به سمتی می‌رود كه آنها هدایت می‌كنند.

نصیری، كارشناس مجری: مدتی پیش یك زن رأس سرویس اطلاعاتی رژیم صهیونیستی شد. به نظر می‌رسد نگاه به زن و دخیل كردن نگاه زنانه در سیاست‌گذاری‌هایی كه علیه جمهوری اسلامی انجام می‌شود و هدف‌گذاری بر روی این قشر به‌شدت می‌تواند بر نقش‌آفرینی‌های آنها در اجتماع، اختلال و انحراف ایجاد كند.

داودی: در مجلس شورای اسلامی سه طیف زن وجود دارد. طیف اول امسال دكتر شیخی هستند. گرچه بسیاری از آنها را نمی‌شناسیم اما نطق‌های آن‌ها را می‌بینیم كه یك حریت عجیبی دارند. دسته دوم در بند هستند كه همان تعریف غربی ابزار است. طیف سوم كه نه در دسته اول هستند نه دوم، بسته به شرایط تغییر موضع می‌دهند. زمانی كه دشمن می‌خواهد برنامه‌ریزی كند، بر دسته اول متمركز می‌شود یعنی برای طیف دوم و سوم برنامه‌ریزی نمی‌كند و با آنها كاری ندارد چون آنها خودشان هستند. دشمن در ابتدا شروع به مانور دادن می‌كند. اگر خبرگزاری‌ها را رصد كنید خواهید دید برخی از بانوان همچون استاندارد گواتمالا هستند اما عده‌ای استاندارد در انقلاب هستند. دشمن با استاندارد در گواتمالا كاری ندارد و به سراغ استاندارد در انقلاب می‌رود.

اما این كه چرا دشمن مسئولیت سرویس اطلاعاتی خود با آن عظمت را به یك بانو می‌سپارد به این دلیل است كه نتوانسته از پس دسته اول برآید. همه برنامه‌ریزی‌ها با نطق یك خانم از طیف اول بر باد می‌رود. البته رسانه‌های معاند از جمله اینترنشنال، رادیو فردا، VOA، بی‌بی‌سی، یورونیوز و… خودشان این مسئله را تیتر می‌كنند. هنگامی كه با به‌كارگیری تفكر مردانه و برنامه‌ریزی سیستماتیك، نتوانستند گروه اول را با خود همراه كنند با یك مسئله حل‌نشدنی روبرو می‌شوند. تعداد این زنان كم نیست، متمركز نیستند و در یك جا حضور ندارند پس چگونه می‌توان یك سیستم را تخریب كرد؟ به این صورت كه یك شخص با اندیشه خود در رأس یك نهاد امنیتی بنشانند تا بتواند مسائل لاینحل‌ها را حل كند.

البته این كار لزوماً به معنای الگوسازی نیست. ما درباره سیستم‌های امنیتی صحبت می‌كنیم. این موضوع در سازمان‌هایی مانند CIA، ‌ام آی ایكس و ‌ام آی فایو جریان دارد اما وقتی نهادی مانند موساد از یك زن برای چنین جایگاهی استفاده می‌كند یك پیام روشن دارد؛ ما از پس جریان اول برنیامدیم. این شرایط خطرناكی برای آنهاست چون دسته دوم و سوم هیچ بعدی ندارند و تنها به این فكر می‌كنند كه بیشتر دیده شوند و امتیاز بگیرند.

اگر همه نقش‌های مادری، همسری، خواهری و دختری و نقش‌های اجتماعی كه خود ۸ تا ۱۰ مرتبه می‌شود را كنار بگذاریم، آن چه كه عده‌ای را از اكثریت جدا می‌كند اراده، تمركز و به‌نوعی جسارت بیان حقیقت است؛ بنابراین وقتی سیستم امنیتی در رژیم صهیونیستی نوك پیكان را با یك خانم طراحی می‌كند، به این معناست كه می‌داند این دسته دوم و سوم نیستند كه انقلاب را نگه داشته‌اند كه آنها حتی با نوع عملكردشان رسماً در مسیر ضدانقلاب دویده‌اند. پس با آنها كاری ندارد چرا كه مسیر تربیتی ندارند اما زنان طیف اول افرادی مانند خود پرورش می‌كنند پس باید با به كار گماردن زن در سیستم امنیتی در این فرایند اختلال ایجاد كند.

توجه داشته باشید بنده قدرت مؤثر شناختی خود را در جامعه از میزان صلابت زنان در صیانت از آن منِ مسئول در انقلاب می‌گیرم. زن برهنه را در اروپا و امریكا و… می‌توان دید اما زن مسئول انقلابی صیانت‌گزین را جز در یمن، بحرین، لبنان، عراق، سوریه و خانواده راشل كوری در آمریكا نمی‌توان در هرجایی دید و در این كشورها هم در سطح جامعه قابل رویت نیستند. در بیان كلی زنان طیف نخست در جامعه ما كم هم نیستند و در برخی مواقع آن سیستم مریض را عاصی كرده و به ستوه آورده‌اند به‌طوری‌كه دستگاه‌ها و بنیادهای خارج از ایران را ویران كرده‌اند و باقیمانده آن، مسیح علی‌نژاد را روی كار آورده‌اند. انتهای داستان آنها هم این است كه در جمع همجنس‌گراها و بهائی‌ها حضور پیدا كنند و سخن بگویند.

در این بخش درباره زن باصلابت سخن می‌گوییم كه می‌تواند هر ظاهری داشته باشد. چنین زنی اقتدار هم دارد پس شناخت او كامل است، وقتی تمام این ویژگی‌ها را دارد یعنی مؤثر مثبت است. یك قدرت مؤثر با‌صلابت صیانت گر دارای تربیت ایدئولوژیكی است كه تفاوتی ندارد مسیحی، یهودی یا مسلمان است. این تربیت درهرصورت برای زن اقتدار قائل است چون مؤثر است. غیر از این هرچه هست بهانه است و قطعاً جامعه از آن نفعی نمی‌برد. از دامن این زن مقتدر باصلابت مؤثر تعیین‌كننده صیانت گر و با‌اصالت كسانی بیرون می‌آیند كه تاریخ را زیر و رو می‌كنند. مانند حاج قاسم سلیمانی، شهید مغنیه، ابومهدی المهندس، شهید حججی، حضرت علی‌اصغر و… .

نصیری، كارشناس مجری: متأسفانه امروزه زنانی را می‌بینیم كه اساساً هویتی برای مادر بودن خود قائل نیستند و یك زن تحصیل‌كرده یا تاجر موفق را بهتر از خودشان می‌دانند. درباره تخریب نقش‌ها توضیح دهید.

شیخی: اعتراف می‌كنم هر نقشی كه داشته باشم بزرگ‌ترین افتخارم مادر سه فرزند بودن است. اسلام نقش مادر را به‌عنوان مركز مهر، محبت و دلسوزی برای یك خانواده ترسیم می‌كند و زمانی كه این نقش كم‌رنگ و تضعیف می‌شود، خانواده و محور اصلی پایداری یك جامعه آسیب می‌بیند. جامعه‌ای كه خانواده در آن آسیب‌دیده است قطعاً لطمه خواهد دید.

هنگامی كه یك زن دیده‌شدن در نقش‌های اجتماعی و شاغل بودن را به نقش مادری برتری می‌دهد به كالای مصرفی تبدیل خواهد شد كه در نهایت دچار استحاله‌ می‌شود و این اتفاق آن‌چنان نرم و آرام رخ می‌دهد كه خودش متوجه فرایند نمی‌شود، حتی شاید برای او ناراحت كنند و ناخوشایند نباشد. ازاین‌رو باید از این آگاهی و خودآگاهی صیانت شود.

مادران ما درگذشته تلاش می‌كردند جایگاه یك بانو در خانواده را برای ما تبیین كند. بدون اینكه درباره آن اندیشیده یا آموزشی دیده باشند. امروز فرزندان ما مطالباتی دارند كه كاملاً به حق است و تمام این سختی‌ها برای یك مادر شیرین و جذاب است. من به‌عنوان یك پزشك در ساحت اجتماعی موظف هستم از بیت‌المال كه با قطره‌قطره خون شهدا به ثمر نشسته است صیانت كنم و از پایمال شدن آن جلوگیری كنم اما در كنار آن باید نقش مادری‌ام را حفاظت كنم. وقتی در جایگاه نماینده مجلس قرار می‌گیرم نگران هستم چون چالش‌های سیاست‌گذاری‌ و آسیب‌های مترتب از آن را می‌بینم پس وظیفه دارم از جایگاهی كه مردم با اعتماد به من سپرده‌اند مراقبت كنم. درواقع باید تلاش كنیم تا در خودآگاهی كامل تمام این نقش‌ها را حفظ كنیم.

داودی: بدترین حالت آن است كه به‌جای فرزند مراقبت از یك حیوان را به یك خانم می‌سپارند این همان نقطه است كه می‌گوییم شناخت و درك تغییر كرده است و زمانی است كه دشمن به انتظار نشسته است تا براندازی و تخریب را آغاز كنند.

شیخی: پیش‌تر به بنیادهای برانداز اشاره كردم چون مطالعه عمیقی بر این موضوع داشته‌ام. در این پژوهش دیدم گزینش سوژه‌ها چقدر دقیق و عالمانه است و در مقابل ما چقدر غفلت داریم. به‌عنوان‌مثال جریاناتی با نام توانمندسازی زنان، استقلال زنان یا دخترانی كه رهبران آینده هستند شكل می‌گیرد كه كلیدواژه‌های آن در ظاهر برای ارزش‌گذاری زن است اما در حقیقت آنها راهبردها را تعیین می‌كنند و كاملاً برای آن برنامه‌ریزی دارند و متأسفانه ما دچار یك غفلت راهبردی عمیق شدیم.

داودی: خیابانی در تهران پر از كتاب‌فروشی بود اما امروز همه به پت‌شاپ (فروشگاه لوازم حیوانات خانگی) تبدیل شده است. همین موضوع عمق تغییر زاویه نگاه را نشان می‌دهد و در ادامه اختلالاتی در شناخت ایجاد می‌كند. در اینجا می‌خواهم این موضوع را اضافه كنم كه نگاه مؤدبانه به زن مؤثر آداب دارد. برای همین است كه ما عرض می‌كنیم قدرت مؤثر شناختی صفر تا صد یعنی فقط زنان جامعه كه دشمنان هم این را درست فهم كرده‌اند.

داودی: خیابانی در تهران پر از كتاب‌فروشی بود اما امروز همه به پت‌شاپ (فروشگاه لوازم حیوانات خانگی) تبدیل شده است. همین موضوع عمق تغییر زاویه نگاه را نشان می‌دهد و در ادامه اختلالاتی در شناخت ایجاد می‌كند.

در اینجا می‌خواهم این موضوع را اضافه كنم كه نگاه مؤدبانه به زن مؤثر آداب دارد. برای همین است كه ما عرض می‌كنیم قدرت مؤثر شناختی صفر تا صد یعنی فقط زنان جامعه كه دشمنان هم این را درست فهم كرده‌اند.

مجموعه برنامه «ساعت بیست و چهار و یك دقیقه»، به تهیه‌كنندگی نوشین رهگذر، سردبیری علیرضا داودی، اجرای كارشناسی معصومه نصیری، گویندگی سعید بارانی و هماهنگی مهدی تاجیك روزهای دوشنبه و چهارشنبه ساعت ۱۶ از طریق امواج رادیو موج fm ردیف ۱۰۳، ۵ مگاهرتز تقدیم علاقه‌مندان به حوزه علوم‌شناختی می‌شود.

برنامه ساعت بیست و چهار و یك دقیقه باهدف معرفی و آگاهی‌بخشی علوم‌شناختی در قالب نبردها، دیپلماسی و نهایتاً جنگ‌های شناختی، رادیو گفت‌وگو هم در قالب‌های صلح مبتنی بر علوم‌شناختی و هم در قالب فضای عمومی عملكرد در چارچوب علوم‌شناختی در بستر رسانه به روی آنتن رادیو گفت‌وگو رفته است. این میزگرد با استفاده از تكنیك‌های علوم‌شناختی به گفتمان‌سازی بر مبنای تكنیك‌های رسانه‌ای در حوزة شناختی می‌پردازد.

انتهای پیام/۱۳۰۱